تبلیغات
مددکاری - مطالب زنان سرپرست خانوار
منوی كاربری

این وبلاگ را صفحه خانگی خود كن !    به مدیر وبلاگ ایمیل بزنید !    این وبلاگ را به لیست علاقه مندی های خود اضافه كنید !

پیغام مدیر : به شما كاربر گرامی سلام عرض می كنم . امیدوارم در این وبلاگ دقایقی خوبی را سپری كنید . برای آگاهی از امكانات این وبلاگ خواهشمندم كه تا آخر صفحه این وبلاگ را مشاهده نمایید .

نظرسنجی
آدرس های دیگر
صفحات وبلاگ
لینك به ما / لوگوی دوستان
لینك به ما


لوگوی دوستان

آمار وبلاگ
امروز :

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل بازدیدها :

كل مطالب :

كل نظرات :

ایجاد صفحه : - ثانیه

دوشنبه 21 آذر 1384
سرپرستى در خانه كمبودها

زنان سرپرست خانوار بخشى از آسیب پذیرترین

اقشار اجتماعى
سرپرستى در خانه كمبودها

داوود پنهانى
نشان سرپرست چونان مهر داغى بر پیشانى بیش از یك میلیون و ۲۰۰ هزار زنى خورده است كه مجبورند براى فرزندانشان هم مادر باشند و هم پدر. ارقام غیر رسمى البته بر عددى دیگر انگشت مى گذارند. با این حال با فرض درستى رقم پیش گفته و مقایسه آن با تعداد زنان سرپرست خانوارى كه تحت پوشش نهادهاى رسمى قرار دارند، مى توان به وضعیت این زنان و امكانات اندك آنها براى زندگى پى برد. میان این یك میلیون و ۴۰۰ هزار نفر با ۲۵۰ هزار نفرى كه تحت پوشش سازمان بهزیستى قرار دارند، هیچ سنخیتى وجود ندارد. اگر ارقام افراد تحت پوشش كمیته امداد را نیز به این مقدار بیفزاییم در بهترین حالت ممكن تنها ۷۵۵ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار در ایران تحت پوشش سازمان هاى دولتى قرار دارند. این در حالى است كه بسیارى از این افراد در فقر شدید به سر برده و میزان مستمرى و كمك هاى دریافتى آنها در حد بسیار پایین و وحشتناكى قرار دارد. آنچنان كه مى توان به ادعا گفت: بود و نبود این هزینه اندك براى این خانواده ها هیچ فرقى نمى كند.
نیم نگاهى به ارقام موردنظر در این باره تصویر بهترى از وضعیت زنان سرپرست خانوار در اختیارمان قرار مى دهد. اگر صحبت هاى رئیس پیشین سازمان بهزیستى را به عنوان منبع خود در نظر بگیریم، در حال حاضر به زنان سرپرست خانوار براساس اعتبار ویژه صندوق ذخیره ارزى براى افراد یك نفره ۱۶ هزار تومان پرداخت مى شود. این رقم در بهترین حالت براى خانواده هاى ۵ نفره چیزى نزدیك به ۵۳ هزار تومان بوده است. این در حالى است كه از میان ۲۵۵ هزار نفر زن سرپرستى كه تحت پوشش سازمان بهزیستى قرار دارند تنها ۱۴۵ هزار نفر از این سازمان مستمرى مى گیرند. ارقام دیگرى كه چندى پیش از سوى «بتول محتشمى» دبیر شوراى فرهنگى - اجتماعى زنان اعلام شده بود، وصف حال این افراد را بهتر نشان مى دهد. «محتشمى» با اشاره به این كه وضعیت زنان سرپرست خانوار مشقت آور است، مى گوید: «۳۱ درصد زنان سرپرست خانوار ۶۵ سال به بالا، ۱۱
درصد بین ۶۰ تا ۶۴ سال و ۹ درصد ۵۰ تا ۵۹ سال سن دارند و ۵۰ درصد زنان سرپرست خانوار ۵۰ ساله هستند كه وضعیت آنها خیلى مطلوب نیست.» وى در ادامه مى افزاید: «حدود ۳۴ درصد زنان سرپرست خانوار بیشتر در سطح ابتدایى و متوسطه سواد دارند و فقط ۳ درصد آنان تحصیلات عالیه دارند،  به همین علت زنان سرپرست خانوار باید مبناى برنامه ریزى دولت قرار گیرند.» محتشمى در توضیح بیشتر مى گوید: «یك ششم زنان سرپرست خانوار شاغلند كه این تعداد از نظر سطح درآمد،  وضعیت نامطلوبى دارند و تعداد مابقى اگر تحت بیمه تأمین اجتماعى و یا سازمان بهزیستى قرار گرفته باشند ماهیانه با دارا بودن ۵ فرزند فقط ۳۵ هزار تومان دریافت مى كنند.»
رقم موردنظر چیزى در حد فاجعه است. براى درك این وضعیت كافى است آن را با واقعیت موجود جامعه مقایسه كنیم. نتایج بررسى هاى انجام گرفته به خوبى از شكاف مابین وضعیت زندگى این افراد با سایر طبقات اجتماعى خبر مى دهد. شاید از این روست كه در تحقیقات انجام گرفته محاسبه خط فقر براى خانوارهاى داراى سرپرست زن، در كاهش فقر و برنامه هاى فقرزدایى از اهمیت فراوانى برخوردار است. با احتساب رقم اعلام شده به عنوان درآمد زنان سرپرست خانوار به عنوان رقم مبنا براى محاسبه در مقایسه این رقم با رقم شاخص براى تعیین خط فقر مى توان به دریافت نسبى از وضعیت اقتصادى این بخش از حیات اجتماعى پى برد.
نگاهى به میانگین خط فقر مطلق و نسبى براى خانوارهاى شهرى نشان مى دهد كه اگر هر خانوار شهرى كمتر از ۱۶۷ هزار تومان در ماه و ۲ میلیون تومان در سال درآمد داشته باشد فقیر است. این رقم براى خانوارهاى روستایى ۱۶۴ هزار تومان در ماه و ۱
/۹۶ میلیون تومان در سال است. نتایج یك پژوهش نشان مى دهد كه با در نظر گرفتن این معیار براى محاسبات خط فقر نسبى ماهانه براى خانوارهاى تحت سرپرستى زنان در محیط هاى شهرى، این خط به شكلى نسبى ۸۰ درصد براى مجموع خانوارهاى شهرى است و در خانوارهاى روستایى خط فقر نسبى ماهانه، براى خانوارهاى تحت سرپرستى زنان ۹۰ درصد خط فقر مجموع خانوارهاست. بررسى خط فقر مطلق نیز به نوشته «ایسنا» نشان مى دهد كه خط فقر ماهانه براى خانوارهاى تحت سرپرستى زنان در خانوارهاى شهرى ۸۷ درصد خط فقر مجموع خانوارها و در خانوارهاى روستایى ۱۰۴ درصد مجموع خانوارهاست.
مقایسه خط فقر در این تحقیق نشان مى دهد كه خانواده هاى شهرى داراى سرپرست زن، با صرف هزینه كمترى میزان انرژى موردنیاز خود را تأمین مى كنند كه این وضعیت حاكى از وخامت اوضاع اقتصادى زنان نسبت به خانوارهاى مجموع است. میانگین خط فقر نشاندهنده آن است كه در خانوارهاى روستایى، خانوارهاى تحت سرپرستى زنان وضعیت بهترى نسبت به خانوارهاى مجموع دارند و میزان اختلاف سطح فقر خانواده هاى تحت سرپرستى زنان و در خانواده هاى روستایى به اندازه خانواده هاى شهرى نیست. مقایسه خط فقر افراد تحت سرپرستى زنان و مجموع خانوارها در این تحقیق بیانگر آن است كه سطح رفاه خانوارهاى تحت سرپرستى زنان از لحاظ اقتصادى در سطح پایین ترى نسبت به كل قرار گرفته و محاسبات مختلف نیز نشان مى دهد كه خط فقر افراد تحت سرپرستى زن كمتر از خط فقر خانوارهاى كل است. بر این اساس تعداد زیادى از افراد تحت سرپرستى زنان را مى توان یافت كه زیر خط فقر زندگى مى كنند.
«محمد كریمى اصل» كارشناس مسائل اجتماعى با اشاره به وضعیت نابسامان اقتصادى زنان سرپرست خانوار، آنان را بخشى از فقیرترین اقشار اجتماعى در جامعه ایران معرفى كرده و مى گوید: «این زنان به خاطر نداشتن جایگاه اقتصادى مناسب اكثراً به مشاغل پایین روى مى آورند. به عنوان مثال دستفرشى مى كنند،  كارگرى مى كنند، حتى بعضاً به كار در منازل دیگران مى پردازند كه از نظر حقوقى این گونه فعالیت ها را نمى توان فرصت شغلى تلقى كرد.»
به اعتقاد «كریمى» تنها با گسترش مكانیسم هاى حمایت اجتماعى مناسب مى توان این اقشار را از وضعیت فقر و هلاكت نجات داد. كریمى مى افزاید: «حركت توسعه اگر ناموزون باشد به جاى فراهم آوردن امكانات مناسب براى زندگى، خود زمینه ایجاد بدبختى از نوع دیگر را فراهم مى آورد. بى پناهى بخشى از آدمیان در حیات اجتماعى سویه اى دیگر از منطق توسعه به هر شیوه اى است. در چنین وضعیتى انسان به جاى محور قرار گرفتن در برنامه ریزى هاى اجتماعى، به آسانى فراموش شده، خود در این راه فدا مى شود.» وى در ترسیم وضعیت زنان سرپرست خانوار، آنها را جزو اقشار بى پناه جامعه معرفى كرده و مى گوید: اینان در حالى با مشقت و سختى دست و پنجه نرم مى كنند كه ذهنیت مسلط اجتماعى در حوزه فعالیت هاى اقتصادى بیشتر ذهنیتى مردسالار بوده،  در چنین وضعیتى یك زن سرپرست خانوار در صورتى كه به عنوان مثال با مسافركشى زندگى خود را تأمین كند، در خیابانها و در هنگام كار با مشكلات بى شمارى مواجه شده و باید به تنهایى از پس تمامى آنها برآید.»این كارشناس و پژوهشگر مسائل اجتماعى بهترین راه براى حل مشكل زنان سرپرست خانوار را گسترش چترهاى حمایتى تأمین اجتماعى و بیمه هاى مختلف در جامعه مى داند و مى گوید: «با نگاهى به آمار كنونى در مورد خط فقر در جامعه مستمرى هاى ۳۰ هزار تومانى دردى از دردهاى بیش از یك میلیون زن سرپرست خانوار را دوا نمى كند.
تصویر شهر در لابه لاى جمعیتى كه مى روند،  تصویر شكننده است. مردمان به هیأت انسان هایى بى توجه به هم با چهره هاى سرد و عبوس گرفتار روزمرگى هاى همیشگى خود، مجال براى توجه به دیگران پیدا نمى كنند؛ دیگرانى كه حتى اگر نانى براى خوردن نداشته باشند، دستى براى التماس به سوى دیگرى دراز نمى كنند. زنان سرپرست خانوار بخشى از حیات اجتماعى است كه در گریز از این بى پناهى، پناهى دیگر مى جویند؛ دستى كه حمایت اش مى تواند نجات دهنده انسانى باشد. زیر چرخ هاى توسعه اگر انسانى گرفتار شود، آن توسعه با تمامى منطق اش ناكارآمد است، زنان سرپرست خانوار تصویر كاملى است كه مى توان با اشاره به آنها از چهره بیمار توسعه در جامعه ما خبر گرفت.

 

 

منبع : روزنامه ایران دوشنبه ۲۱ آذر ۱۳۸۴

 

 

 

نوشته شده توسط محمد برخورداری ساعت 10:12 ق.ظ موضوع مطلب :‌ زنان سرپرست خانوار ,

ویرایش شده در - و ساعت -

لینك ثابت | نظرات ()

چهارشنبه 2 آذر 1384
ضرورت توجه به زنان سرپرست خانوار

 

ضرورت توجه به زنان سرپرست خانوار

 

گروه اجتماعى - هدى هاشمى : وجود ۱۴۵ هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستى كشور و ۱۱۰ هزار زن سرپرست خانوار كه در نوبت قرارگرفتن تحت این خدمات هستند و آمار بالاى زنان سرپرست خانوار دركنار نبود تأمین اجتماعى مناسب در كشور برگسترش پدیده اى تأكید دارد كه كارشناسان از آن با عنوان «زنانه شدن فقر» یاد مى كنند.

چنانچه در سند اجلاس ویژه مجمع عمومى سازمان ملل (پكن +۵) آمده است ، موانع بسیارى موجب گسترش نابرابرى اقتصادى بین زنان و مردان شده است كه از آن جمله مى توان به نابرابرى درآمد، بیكارى، تعمیق سطوح فقر درمیان آسیب پذیرترین و به حاشیه رانده شده ترین گروههاى مردم اشاره كرد. در كشورهاى داراى اقتصاد در حال گذار ، زنان بخش اعظم دشوارى هاى ایجاد شده را كه در پى بازسازى اقتصادى به وجود آمده اند، تحمل مى كنند.آنان از اولین كسانى هستند كه شغل خود را در دوران ركود اقتصادى از دست مى دهند و بتدریج از بخشهایى كه به سرعت رو به رشد است ، كنار گذاشته مى شوند. همچنین عدم دسترسى به بازار كار و فقدان حمایت فناورانه و مالى از فعالیت هاى كارآفرینى زنان و عدم دسترسى برابر به سرمایه مانع توانمندشدن اقتصادى زنان شده و مسأله زنانه شدن فقر را تشدید كرده است. اینها همه چالش هاى جارى پیش روى زنان در كشورها است.

زنان سرپرست خانوار ، محروم ترین زنان جامعه

به گفته اكثر جامعه شناسان محروم ترین گروه در بین زنان را زنان سرپرست خانوار در كشور تشكیل مى دهند. این در حالى است كه از این گروه از زنان در جامعه آمار دقیقى وجود ندارد.

به گفته دكتر ناهید مطیع، جامعه شناس و استاد دانشگاه به دلیل تعریف نادرست از سرپرستى خانوار در آمارگیرى هاى رسمى ، این اطلاعات دقت لازم را در مورد شناسایى جنسیت سرپرستى خانوار در برندارد. بسیارى از زنان سرپرست خانوار كه به دلایل متعددى مثل مهاجرت شوهر ، زندانى شدن یا از كار افتادگى او و حتى طلاق سرپرستى خانواده خود را برعهده گرفته اند، ممكن است خود را سرپرست خانوار معرفى نكنند، به عبارت دیگر مسائل فرهنگى و سنن اجتماعى باعث مى شود زنان، با وجود اداره خانواده، خود را سرپرست خانوار معرفى نكنند. از این رو نمى توان به آمارهاى ارائه شده اعتمادكرد.

او به مفهوم زنانه شدن فقر اشاره مى كند و مى گوید: این مفهوم در دهه ۸۰ در كشورهاى صنعتى به وجود آمدو بیشتر زنان كشورهاى صنعتى به دلیل طلاق سرپرست خانوار شدند. این در حالى است كه این مسأله در كشورهاى جهان سوم، به دلیل مرگ همسر، طلاق، اعتیاد و بیمارى ، براى زنان به وجود آمد. همچنین فرصت هاى اجتماعى كافى براى كسب درآمد زنان در اختیار نبود در نتیجه مفهوم زنانه شدن فقر مطرح شد. آمارها در دهه نود نشان مى دهد ۷۰ تا ۹۰درصد فقراى كشورهاى صنعتى را زنان تشكیل مى دهند.

وى مى گوید: دركشورهاى صنعتى زنانه شدن فقر به دلیل طلاق است. این امر در كشورهاى جهان سوم بیشتر به دلیل مهاجرت مردان از محل زندگى و نبودشان در خانواده، بیكارى و بحرانهاى اقتصادى كه در این كشورها وجود دارد، است.

دكتر مطیع رشد زنانه شدن فقر را در ایران ناشى از بحرانهاى اقتصادى مى داند و مى گوید: آمار زنان سرپرست خانوار به دلیل معضلات اقتصادى روز به روز در حال افزایش است. طبق آمار رسمى بین ۸ تا ۱۰ درصد از خانواده ها داراى زن سرپرست خانوار بوده و فقر روز به روز در بین زنان سرپرست خانوار بیشتر مى شود.

دكتر مطیع با اشاره به علل فقر در میان زنان سرپرست خانوار ایرانى مى گوید: یكى از عمده دلایل فقر زنان در ایران فقدان تأمین اجتماعى فراگیر و كافى براى زنان سرپرست خانوار و دیگرى فرصت هاى اجتماعى است كه مردان در اختیار دارند. متأسفانه در جامعه ایران زنان كمتر به برخى از فرصت هاى شغلى مى رسند. زیرا بازار كار ایران ترجیح مى دهد مرد را وارد سیستم كارى كند و اشتغال براى زنان ایرانى محدود است.

به گفته او نبود شغل مناسب براى زنان و ناكافى بودن مستمرى زنان سرپرست خانوار اغلب باعث شده است، آنان در بخش خصوصى و غیررسمى از جمله از طریق انجمن هاى خیریه امرارمعاش كنند. دكتر مطیع مى گوید: طبق بررسى هاى انجام شده درآمدهایى كه زنان سرپرست خانوار بیشتر به آن متكى هستند از نهادهاى غیررسمى و خیریه است و در كل ۳۱درصد زنان سرپرست خانوار از طریق كمك هاى غیررسمى و انجمن هاى خیریه ادامه زندگى مى كنند. این در حالى است كه ۱۵ درصد مردان این انجمن ها، براى بقاى زندگى خود و خانواده خود كمك مى گیرند. همچنین ۲۵ درصد حقوق مردان صرف مسكن مى شود؛ دراین میان سهم زنان سرپرست خانوار ۳۸ درصد است.

طرح هاى سنتى براى زنان

در ایران اقدامات ملى محدودى در زمینه فعالیت زنان انجام شده است. مطالعات انجام شده در ایران در زمینه سلامت، آموزش و اشتغال تا حدودى نشان دهنده دسترسى و كنترل محدودتر زنان به منابع است. از مهمترین اقدامات انجام شده در خصوص فقرزدایى زنان در سالهاى اخیر كشور ، مى توان به فعالیت هاى ارگانهایى مانندكمیته امداد امام خمینى (ره) ، بهزیستى و وزارت كار و امور اجتماعى اشاره كرد كه بر موضوعاتى از قبیل كارآفرینى و مهارت آموزى زنان سرپرست خانوار تأكید مى كند. دكتر مطیع با انتقاد از عملكردهاى این سازمانها مى گوید: طرح هاى نهادهاى حمایتى طرح هایى سنتى است و پاسخگوى سیل عظیمى از زنان سرپرست خانوار نیست. نهادهاى حمایتى داخل كشور باید با قشر آسیب پذیر جامعه تعامل برقرار كنند و برنامه هاى خود را مطابق با خواسته ها و علایق قشر آسیب پذیر تهیه و تدوین كنند.

نداشتن شغل مهمترین دغدغه زنان سرپرست خانوار

دكتر خباز ، معاونت اجتماعى سازمان بهزیستى كشور نیز در مورد عمده مشكلات زنان سرپرست خانوار مى گوید: مهمترین دغدغه زنان سرپرست خانوار نداشتن شغلى مناسب و نبود تأمین اجتماعى لازم است و مجلس باید در خصوص اشتغال زنان سرپرست خانوار ، اقدامات جدى ترى انجام دهد.

به گفته او زنان سرپرست خانوار از لحاظ مدنى و قانونى با مشكلات بسیارى روبرو هستند و بسیار زودتر از زنان دیگر جامعه دچار فرسودگى مى شوند و از لحاظ روانى ، جسمانى دچار مشكلات بسیار زیادى هستند.آنها همچنین دچار افسردگى شدید و ناتوانى زودرس مى شوند كه این نكته اى است كه مسؤولان باید در مورد آن چاره اندیشى كنند.

تدوین كنندگان قانون اساسى باید در چارچوب یك ارزیابى واقع بینانه از ساختار جمعیتى كشور و وضعیت زنان در عرصه هاى مختلف توجه ویژه اى به زنان داشته باشند، چنانچه در مقدمه قانون اساسى آمده است استیفاى حقوق زنان به دلیل ستم بیشترى كه تا كنون متحمل شده اند بیشتر مدنظر خواهدبود. پس با چنین تأكیدى ، توجه به زنان سرپرست خانوار به عنوان گروه آسیب پذیر باید از جمله اقدامات جدى دولت نهم باشد.

 

منبع : روزنامه ایران چهارشنبه ۲ آذر ۱۳۸۴

 

نوشته شده توسط محمد برخورداری ساعت 06:11 ق.ظ موضوع مطلب :‌ زنان سرپرست خانوار ,

ویرایش شده در - و ساعت -

لینك ثابت | نظرات ()


This Template Designed By Theme.MihanBlog.Com And Davood Jafari